دانشكدۀ مديريت دانشگاه تهران
مديريت دولتی
دورۀ 7، شمارۀ 1 بهار 1394 ص .87- 71
طراحی راهبرد اقیانوس آبی در حوزة فعالیتهای مهندسان مشاور
در طرح های ملی فعال در حوزة سدسازی کشور
سامی ستايش1، فرشته امین2
چکیده: هدف راهبرد اقیانوس آبی، ايجاد کسبوکار در عرصهای است که قبلا وجود نداشته است. پژوهش حاضر با هدف طراحی راهبرد اقیانوس آبی بهعنوان راهكاری نوين انجام شده است .اين پژوهش کاربردی است و با توجه به ماهیت موضوع و اهداف آن، در گروه پژوهش های توصیفی – پیمايشی قرار میگیرد. برای تعیین چارچوب معیارها و پیشبرد مراحل تحقیق، از ديدگاههای تعدادی از خبرگان شرکت سكو، به روش نمونهگیری قضاوتی استفاده شده است .محقق در راستای انجام پژوهش، با استفاده از الگوی چهاراقدام، اعتلای وضعیت رقابتی شرکت مهندسان مشاور سكو را در دستور کار قرار داده است .براساس ديدگاههای خبرگان، معیارهای مربوط به الگوی چهاراقدام که بايد در حوزۀ فعالیت های مهندسان مشاور سكو به آنها توجه شود، عبارتند از: حذف خدماتی که با توجه به شرايط بازار کسبوکار، فضايی برای فعالیت در آنها وجود ندارد و سودآور هم نیستند؛ افزايش بنیة مالی شرکت و کاهش برداشت سود پروژه ها از سوی مديران، کاهش هزينه های شرکت و افزايش بهره وری.
واژههای کلیدی: الگوی چهاراقدام، راهبرد اقیانوس آبی، معیارهای رقابت، نوآوری ارزش.

کارشناس ارشد مديريت بازاريابی/ استراتژی دانشگاه تهران، کیش، ايران
استاديار دانشكدۀ مديريت دانشگاه تهران، تهران، ايران

تاریخ دریافت مقاله: 10/07/1393 تاریخ پذیرش نهایی مقاله: 25/11/1393 نویسندة مسئول مقاله: سامی ستایش
Email: sami.setayesh@gmail.com

مقدمه
پارادايم رقابت در فضای کسبوکار، بر ذهن بسیاری از مديران امروز جهان سیطره دارد. مديران، تنها راه پیروزی و موفقیت سازمان خود را پیشیگرفتن از رقبا و کسب سهم بیشتر از بازار تقاضا می دانند. آزادشدن ذهن مديران از اين پارادايم، نیازمند ديگرگونهنگريستن به مفهوم راهبرد است.
يكی از مهمترين تحولها در اين حوزه- که به پیدايش انقلابی در حوزۀ راهبردی منجر شده است- راهبرد اقیانوس آبی است که با رويكرد تفكر راهبردی، همراه با نوآوری در اين حوزه مجموعه ای از ابزارها و رويكردهای خاص، برای تحقق آن ارائه کرده است )کیم، 2005: 46(. اقیانوس های آبی درواقع، فضاهای شناختهنشده در حوزه های کاری و خدماتی است و بهنوعی نماد تمامی حوزههايی است که درحال حاضر وجود ندارند. راهبرد اقیانوس آبی، رهیافتی نظاممند برای يافتن کسبوکارهايی است که در آنها رقابت، مفهوم متداول خود در بازارهای سنتی را نخواهد داشت. بهکارگیری همزمان راهبرد «رهبری هزينه» و «تمايز» با مفهوم شكستن قواعد بازی و ساختارهای کهنه، بازنويسی مجدد قواعد و ايجاد ساختارهای نو با خلق ارزش های نوين از راه گسترش تقاضا، از جمله ابزارها برای رسیدن به اين هدف خواهد بود.
عمدۀ پژوهشهای داخلی انجامشده درمورد راهبرد اقیانوس آبی، از جمله فرشته امین
)1391(، مهرآوری و همكاران )2006(، تولايی )2008( و ياشار افشار )1389(، بهصورت مشخص به وجوه تمايز میان راهبرد های متعارف با راهبرد اقیانوس آبی و همچنین همسوکردن راهبرد های واحد های وظیفهای با راهبرد های کلان سازمانی، طراحی راهبرد در محیط های خدماتی و… می پردازند و در هیچيک از آنها، به طراحی راهبرد با رويكرد اقیانوس آبی برای پروژه های زيربنايی کشور و در موارد بسیار، سد و نیروگاه های برق آبی پرداخته نشده است. در پژوهشهای خارجی نیز نمیتوان مواردی مشابه با حوزۀ پژوهش حاضر يافت. شايان توجه است که عمدۀ پژوهشها، در زمینة فعالیت های صنعتی يا تجاری بوده است )برای مثال: هریردی )1999(، کنت و همكاران )2010(، لوتوس هپنگچن )2012((. پروژه های سدسازی از جمله اقدامهای زيربنايی بوده است و با تأمین اهداف کلان و متفاوت، همواره از سالیان بسیار دور در مجموعة فعالیت های دولت ها قرار داشته است. کارفرمايان به عنوان صاحبان اصلی کار و نمايندگان دولت، پیمانكاران به عنوان بازو های اصلی ساختوساز و مشاوران، در نقش نمايندۀ فنی کارفرما و مسئول در انجام طراحی ها و نظارت بر حسن انجام کار، نقشآفرينی می کنند. در چارچوب کلی، ضوابط مقررشده از سوی ارگان ها و سازمان های دولتی )و بهصورت خاص معاونت برنامهريزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور(، دستورالعمل ها و معیارهای ارجاع کار و تعیین حق الزحمة ارائة خدمات را تعیین میکنند و شرکت های مشاور صرفا در چارچوب ضوابط موجود و برآورد هزينة اجرای کار، وارد فضای خونین رقابت اقیانوس قرمز می شوند.
شرکت مهندسان مشاور سكو، با ادغام سه شرکت کوچک در سال 1365 بهصورت شرکت سهامی خاص تأسیس شد. فعالیت عمدۀ اين شرکت، ارائة خدمات مهندس مشاور کارفرما در پروژه های عمرانی است و خدمات خود را در رشته های توسعة منابع آب و سدسازی و نیروگاه های برق آبی، بنادر و سازه های دريايی، حملونقل و فرودگاه، شبكه های آبیاری و زهكشی و خدمات مديريت مالی ارائه میدهد. سكو با دراختیارداشتن کادری مجرب و متخصص- که عمدتا از مجموعة سهامداران شرکت هستند- همواره سعی کرده است خدماتی با مطلوبترين کیفیت ممكن را ارائه دهد. متخصصان اين شرکت در بخشهای معماری، سازه، ژئوتكنیک، هیدرولیک، هیدرولوژی، برق، مكانیک، مهندسی محیط زيست، امور پیمان، قراردادها و متره برآورد فعالیت دارند. هماکنون شرکت سكو با داشتن بالغ بر 300 پرسنل متعهد و سختكوش و کادر مديريتی باتجربه و متخصص، يكی از شرکت های مطرح و پیشرو در زمینة خدمات مشاورۀ مهندسی در بخش اقدامهای زيربنايی کشور محسوب می شود که در بسیاری از پروژه های ملی ايران، ايفای نقش کرده است؛ بنابراين، مسئلة اصلی در پژوهش حاضر، تعیین راهبرد مناسب برای مهندسان مشاور سكو برای خلق اقیانوس آبی است تا از اين طريق، نقشی کوچک در رفع معضلهای شرکت و نیل به اهداف فوق را ايفا کند.

پیشینة نظری پژوهش
يكی از مهمترين تحولها در حوزۀ مديريت که به پیدايش انقلابی در حوزۀ راهبردی منجر شده است، راهبرد اقیانوس آبی است که با رويكرد تفكر راهبردی، همراه با نوآوری در اين حوزه، مجموعه ای از ابزارها و رويكردهای خاص برای تحقق آن ارائه کرده است. بهعبارت ديگر، اقیانوس آبی، مفهوم قبلی رقابت را از طريق پیداکردن فضايی جديد برای کسبوکار تغییر می دهد. خلق ارزش و نوآوری، هستة اصلی اين راهبرد است و محققان و مؤلفان اين راهبرد به اين نتیجه رسیدهاند که نوآوری ارزش که آن را زيربنای اقیانوس آبی م ینامند، بهجای تمرکز بر مبارزۀ رقابتی، بر بیتوجهی به رقابت متمرکز می شود. مؤلفان و ابداعکنندگان اقیانوس آبی بر اين عقیدهاند که تنها راه پیروزی در رقابت، متوقفکردن تلاش برای پیروزی در رقابت است و به جای ورود به رقابت خونین در اقیانوس قرمز، بايد وارد فضای بازار نامحدود اقیانوس های آبی شد و دست به خلق تقاضا زد. بازاری که در آن، هنوز قواعد بازی مشخص نشده است و فرصتی برای رشد، همراه با سودآوری بسیار وجود دارد )تولايی، 2008: 6(. بین )1956( در پارادايم ساختار- رفتار- عملكرد خود اينگونه بیان کرد که برای موفقیت يک سازمان در جريان رقابت، بايد بیش از هر چیز بر ساختار تجارت تمرکز کرد )اسچرر، 1970(؛ بنابراين، رقابت به جنبهای مهم از راهبرد سازمان تبديل خواهد شد؛ هرچند در اين مرحله، سازمان ها مهمترين و سودآورترين وجه راهبرد، يعنی بیمفهومکردن رقابت با ايجاد فضای تجاری جديد بدون رقیب يا اقیانوس آبی را فراموش می کنند )کیم و مابورنیا، 2008(. چان کیم و رنه مابورنیا حاصل بیست سال مطالعه و تحقیق خود دربارۀ بازار کسبوکار را در سال 2008 میلادی در قالب کتابی با عنوان راهبرد اقیانوس آبی منتشر کردند که در کمتر از يک سال، میلیونها نسخه از آن به 41 زبان دنیا ترجمه و فروخته شد )کیم، 2008: 25(. تمرکز مؤلفان و ابداعکنندگان اين ايدۀ اصلی، بر مفهوم خلق ارزش از سوی سازمان ها و خريداران محصولهای آنها بر پاية راهبرد های تمايز و رهبری هزينة مايكل پورتر و همسويی ارزش و سود محصول برای دو طرف است. در اين کتاب، مفهوم بازار کسبوکار به دو اقیانوس قرمز و آبی، تشبیه و تقسیمبندی شده است. مؤلفان اين کتاب، اين راهبرد جديد را در راستای مطالعه و پژوهش در حوزۀ راهبردی بر 150 حرکت راهبردی در بیش از 30 صنعت، در بازۀ سالهای 1880 تا 2000 انجام دادهاند. راهبرد اقیانوس قرمز، دربرگیرندۀ تمامی صنايع امروزی است که فضای بازار شناختهشده نام دارد. اقیانوس آبی همة صنايعی را که امروزه وجود ندارد توصیف کرده و بیانگر فضای ناشناختة بازار است. راهبرد اقیانوس قرمز بهگونهای است که شرکت ها سعی دارند برای تصاحب سهمی بیشتر از تقاضای موجود در بازار، از رقبای خود پیشی بگیرند. مرزهای صنعت در اقیانوس های قرمز، تعريفشده و پذيرفتهشده است. قوانین بازی در اين بازار رقابتی تعريف شده است و رقبا از آن شناخت کافی دارند. با اشباع فضای بازار در اثر فزونی عرضه بر تقاضا، حرکت براساس اين راهبرد، دورنمای سود و رشد قوی نخواهد داشت. اما اقیانوس های آبی، فضايی تسخیرنشده با توازن عرضه و تقاضا و فرصت رشد و سودآوری بالا خواهند بود )کیم، 2005: 34(.
در راهبرد رقابتی حاکم بر اقیانوس قرمز، فرض بر اين است که در شرايط ساختاری، مرزها و حدود صنعت مشخص شده است و سازمان ملزم به شرکت در اين رقابت ساختارمند است. برخلاف آن، راهبرد اقیانوس آبی با تكیه بر نوآوری ارزش، مبتنی بر اين ديدگاه است که ساختار صنعت و مرزهای بازار مشخص نیست و قابل بازسازی و تجديد ساختار خواهد بود. امروزه راهبردی که سازمان ها را به سمت اقیانوس آبی رهنمون می سازد، صرفا راهبردهای سنتی مانند توسعة محصول و خدمات، تنوع همگون، توسعة حوزه های کاری و خدماتی، رسوخ در ديگر حوزه های کاری و خدماتی و کاهش هزينه نیست. عامل محرک برای سوقدادن بازارهای مديريتی به سمت اقیانوس آبی راهبرد، نوآوری ارزش خواهد بود که در نتیجة اتخاذ آن، هزينه ها کاهش میيابند و برای ذینفعان سازمان نیز ارزش بیشتری ايجاد می شود؛ بنابراين، راهبرد اقیانوس آبی بیشتر بر نوآوری ارزش تكیه دارد و با خلق ارزش های جديد برای سازمان و بهره برداران آن، تحقق خواهد يافت )کیم، 2005: 211(.
سازمان ها برای ربودن سهم بیشتر از تقاضای موجود در بازار، تلاش می کنند تا مطابق با قوانین رقابت و قواعد شناختهشدۀ جنگ/بازی از رقبايشان بهتر باشند. هماکنون، علیرغم طرح موضوع نوآوری ارزش و پايهگذاری راهبرد های نو برايناساس، اغلب سازمان ها رويكرد سنتی اقیانوس قرمز را دنبال می کنند و تغییر روند فعلی برايشان بسیار دشوار خواهد بود. بايد توجه داشت که با گذر زمان )حدود 10 تا 20 سال( و با بالغشدن صنايع و ازدسترفتن انعطاف ساختارها، اقیانوس آبی به اقیانوس قرمز تبديل می شود )کت، 2005(.

پیشینة تجربی پژوهش
در اين قسمت، از میان پژوهشهايی که در داخل و خارج از کشور، در اين زمینه انجام شده است، به تعدادی اشاره می شود.

جدول 1. پیشینة پژوهشهای داخلی و خارجی
عنوان تحقیق چکیده سال نام محقق
بهکارگیری راهبرد اقیانوس دستاورد اين پژوهش، مجموعهای از اصول، چارچوب ها و آبی به عنوان انقلابی در حوزۀ ابزارهای تحلیلی است که نحوۀ رويارويی نظاممند بامديريت راهبردی بازارهای رقابتی را تبیین میکند و از تفكر راهبرد مبتنی بررقابت متمايز می سازد. 2008 روحالله
تولايی
طراحی مدل همسوسازی اين پژوهش، در حوزۀ فعالیت بانک های تجاری ايران راهبردهای تجاری و اقدام صورت گرفته و در آن، با استفاده از رويكرد اقیانوس آبی، های مديريت منابع انسانی با مدلی مفهومی و فرايندی، در چهار مرحله تدوين شده ورويكرد اقیانوس آبی در درنهايت، پیشنهادهايی متناسب با نتايج، برای مديرانبانک های تجاری ايران اين بانک ها ارائه شده است. 1391 فرشته امین
هدف اين پژوهش، پیداکردن بازار غیر رقابتی در صنعتمیوه و سبزيجات اروپايی و درنتیجه، ارزيابی کاربردراهبرد اقیانوس آبی است. نتايج اين پژوهش تأيیدپیداکردن بازارهای غیر رقابتی می کنند که راهبرد اقیانوس آبی، فرد را قادر به شناسايی برای میوه و سبزيجات اروپا با بازار بدون رقابت میکند که محصولهای نو، همراه بااستفاده از راهبرد اقیانوس آبی سودآوری بالا دارد. بازار بكر و عاری از رقابت، انقلابیاست که ابداعکنندگان اين راهبرد به آن رسیدند. بازارمیوه های تازه )جوان( شامل خريداران جديد )کودکان ونوجوانان( می شود. 2012 وابن و
همكاران

ادامة جدول 1. پیشینة پژوهشهای داخلی و خارجی
چکیده عنوان تحقیق سال نام محقق
اين پژوهش درمورد فعالیت بازار پیتزافروشی ها در چینانجام شده است. در اين تحقیق، از ترکیب نیروهای پنج-گانة پورتر و مبانی راهبرد اقیانوس آبی برای ايجاد چارچوب های راهبردی و خلق يک راهبرد نوين استفاده شده است. نتايج پژوهش حاکی از آن است که برای خلقيک راهبرد نوين می توان از نیروهای پنجگانة پورتر برایتهیة چارچوب تحلیلی و از راهبرد اقیانوس آبی برایايجاد تمايز و رفع چالش های رقابتی تحلیل پورتر بهرهگرفت. اين تحقیق، در حوزۀ فعالیت بازار تلفن های همراهانجام شده است و در آن، با استفاده از راهبرد اقیانوسآبی، به معرفی تحلیل تلفنهای بینامونشان يا جعبهسفیدپرداخته شده است . ايجاد يک راهبرد ورودیبراساس ترکیب نیروهای پنجگانة پورتر و راهبرد
اقیانوس آبی برای پیتزافروشیها 2012 لوتوس هپنگچن

راهبرد اقیانوس آبی با تكیه بر مبانی، همچون خلق ارزش های نوين و کمینهکردن هزينهها، بهطور ذاتی سودآور خواهد بود. بررسی نتايج پژوهشهای افشار )1389(، رحمانسرشت و همكاران )1387(، ايكهشاپ و همكاران )2012( و کیم و همكاران )2008( نیز بیانگر اين مطلب بوده است. با توجه به موارد فوق، در پژوهش حاضر سعی شده است تا با استفاده از ديدگاههای متخصصان، تمرکز بر معیارهای رقابت )تابلوی راهبرد( در حوزۀ فعالیتهای مهندسان مشاور صورت گیرد و با بهرهگیری از الگوی چهاراقدام، راهبرد اقیانوس آبی برای خلق بازاری بدون رقابت برای مهندسان مشاور سكو طراحی شود. در شرايطی که تبعیت از دستورالعمل ها و مقررات دولت و ورود به مناقصههايی که گاهی از سوی رقبا با اقدامهای غیر حرفهای همراه است، ارائة خدمات ويژه، نوين و منحصربهفرد، به سودآوری درست، کسب سهم بیشتر بازار، کمک به بهبود وضع طرح ها و ايجاد بستر مناسب برای ورود به بازار های رقابتی بینالمللی منجر خواهد شد. در پژوهش حاضر، سعی کردهايم با استفاده از ديدگاه خبرگان- در قالب گامهايی که در نمودار زير مشخص شدهاند- عمل کنیم که مراحل و فرايند آن در ادامه، در نمودار 1 ترسیم شده است.
پژوهش حاضر برای دستیابی به اهداف طراحی راهبرد اقیانوس آبی برای شرکت مهندسان مشاور انجام پذيرفته است. در اين راستا، هدف و پرسش اصلی اين پژوهش اين است که راهبرد مناسب برای مهندسان مشاور سكو جهت خلق اقیانوس آبی چیست.

تعیین معیارهای رقابت در صنعت با استفاده از نظر خبرگان

ترسیم تابلوی راهبرد سكو براساس شرايط موجود
ترسیم تابلوی راهبرد شرکت سكو

نظرسنجی از خبرگان برای اعمال الگوی چهاراقدام

1084707-1575503

اعمال اصلاحهای لازم بر تابلوی راهبرد با استفاده از ERRC
بررسی پیشنهادها و انجام اقدامهای لازم
شکل 1. فرایند و مراحل انجام کار در این پژوهش

روششناسی پژوهش
پژوهش حاضر، از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوۀ جمعآوری اطلاعات، توصیفی- پیمايشی محسوب می شود و در آن، برای جمعآوری اطلاعات، هم از روش کتابخانهای )کتاب، مقاله، مجله و…( و هم روش میدانی )پرسشنامة محققساخته( استفاده شده است .در اين پژوهش، برای تعیین معیارهای رقابت و تعیین الگوی چهاراقدام و همچنین تعیین گويه ها برای شناسايی راهبرد فعلی شرکت مهندسان مشاور سكو، از پرسشنامه استفاده کرديم. میزان ضريب آلفای هريک از پرسشنامه ها، در جدول 2 ذکر شده است. در پژوهش حاضر برای تعیین پايايی آزمون، از روش آلفای کرونباخ استفاده کرديم. اين روش برای محاسبة هماهنگی درونی ابزار اندازه گیری- که ويژگی های مختلف را اندازه گیری می کند- بهکار می رود. برای محاسبة ضريب آلفای کرونباخ، ابتدا بايد واريانس نمره های هر زيرمجموعه از سؤال های پرسشنامه و واريانس کل را محاسبه کرد.

جدول 2. پایایی مقیاس ارزیابی پرسشنامهها
پرسشنامة الگوی چهاراقدام
)4 گویه( پرسشنامة تعیین معیارهای رقابت
)13 گویه( پرسشنامة خبرگان- تعیین گویه ها
)94 گویه(
0/930 0/910 0/98

جامعة آماری پژوهش حاضر مشتمل بر دو گروه مستقل است. گروه اول ،جامعة آماری متشكل از خبرگان است. منظور از خبرگان ،صاحبنظران فعال داخلی و خارجی هستند که در حوزۀ فعالیت های مهندسان مشاور، از جمله حوزۀ فعالیت های شرکت سكو فعالیت دارند و در موارد بسیاری فعالیت های مهندسی آنها، مربوط به طرح های زيربنايی و زيرساختی در ايران )سدسازی، نیروگاه های برق آبی، بنادر و ساحلسازی، شبكه های آبیاری و زهكشی، خدمات مديريت مالی و فرودگاهسازی( است.همچنین از ديدگاههای صاحبنظران فعال در حوزه های مديريتی و آشنا به مباحث مديريت راهبردیاستفاده شد. گروه دوم جامعة آماری، متشكل از صاحبنظران، متخصصان )کارشناسان فنی( و مديران پروژه ها در شرکت مهندسان مشاور سكوست. جامعة مذکور در مجموعة شرکت سكو را 140 نفر تشكیل می دهند. در زمینة اخذ ديدگاههای خبرگان برای تدوين معیارهای رقابت در حوزه های مهندسی و بازار فعالیت های مهندسان مشاور، از تجربههای کارشناسان شرکت های خارجی همكار در حوزه های مربوط از کشورهای آلمان و چین و بعضی از خبرگان و متخصصان داخلی در اين حوزه ها استفاده شد که با روش قضاوتی و هدفمند انتخاب شدند.

جدول 3. روش های نمونهگیری
تعداد نمونه روش نمونهگیری شرح
7 نفر پانل خبرگان- نمونهگیری قضاوتی پانل خبرگان برای تعیین گويه ها و تعیین
معیارهای رقابت در صنعت )پرسشنامه(
7 نفر پانل خبرگان- نمونهگیری قضاوتی تعیین الگوی چهاراقدام )مصاحبه(

برای دريافت ديدگاه های خبرگان برای استفاده در مراحل انجام کار و از جمله بهرهبرداری در الگوی چهاراقدام ،برنامهريزی لازم صورت پذيرفت. پانل خبرگان روش آماری محكمی برای پیشبینی آينده نیست .نبود نمونهگیری، نامشخصبودن وقايع آينده و نبود فرايندهای واضح و تعريفشده برای انجام پژوهشهای پانل خبرگان، تنها چند مورد از مواردی هستند که آن را از روش های علمی کنترلشده متمايز می کنند، اما مطالعة پانل خبرگان بهويژه برای مسائلی باارزش است که نیازی به تكنیک های تحلیلی دقیق ندارند؛ مثلا زمانی که داده ها ناکافی يا بدون قطعیتاند؛ وقتی نمونه های واقعی موجود نیست يا وقتی که جمعکردن افراد و بحثکردن در مورد مسائل دشوار است .

یافتههای پژوهش
برای پاسخ به پرسش اصلی پژوهش حاضر و تعیین راهبرد مناسب برای شرکت مهندسان مشاور سكو بايد نتايج بررسی وضعیت محیط داخل و خارج سازمان مد نظر باشد. حضور در فضای رقابتی حاضر با شرايط تدافعی شرکت سكو، بهيقین دورنمای روشنی را برای آنها بههمراه نخواهد داشت. از اينرو، توجه به شرايط متمايزکننده و خلق بازاری بدون رقابت که بهصورت همزمان با خلق ارزش و مديريت هزينه همراه باشد، از راهكارهای اساسی برای نجات شرکت مهندسان مشاور سكو از کاهش سهم بازار يا انحلال است؛ بنابراين، بايد با تمرکز بر معیارهای رقابت در صنعت و لحاظ کردن اطلاعات حاصل از ارزيابی ها، از ديدگاه های صاحبنظران و خبرگان داخل و خارج سازمان، برای خلق بازاری جديد استفاده کرد. برای مشخصکردن معیارهای رقابت يا همان تابلوی راهبرد- که از پیشنیازهای اصلی ورود به مرحلة تدوين راهبرد اقیانوس آبی است- از ديدگاههای خبرگان و صاحبنظران استفاده می شود. برای نهايیسازی فهرست عوامل کلیدی در الگوی چهاراقدام، طراحی و تدوين معیار های رقابت در تابلوی راهبرد و ورود به مرحلة طراحی راهبرد اقیانوس آبی و تعیین ضرايب هريک از آنها، از روش نظرسنجی از خبرگان استفاده شده است. در اين مرحله، پس از تعريف موضوع و تعیین اهداف پژوهش، شرايط و ويژگی های شرکتکنندگان در پانل تعیین و نامزدهای اولیه، شناسايی شدهاند. درنهايت، با تهیه و ارسال فرمی که در آن، از متخصصان مذکور دعوت بهعمل آمده، فهرست اعضای شرکتکننده در پانل، نهايی شده است. برمبنای روش نمونه گیری منتخب، در اين پژوهش ابتدا به شیوۀ قضاوتی، سه نفر از خبرگان را انتخاب کرديم. سپس فرم دعوت از خبرگان را بهصورت حضوری به آنان ارائه کرديم و پس از توضیحهای لازم در زمینة موضوع و اهداف پژوهش، موافقت آنان را برای مشارکت در پانل خبرگان جلب کرديم. در فرم مذکور از پاسخگويان خواسته شده بود که با توجه به اهداف پژوهش، چنانچه فرد يا افرادی را برای مشارکت در اين پانل ها مناسب می دانند ،مشخصات آنها را در جدول مربوطه درج کنند. پس از گردآوری فرم های مذکور، پاسخگويان درمجموع، شش نفر را برای مشارکت در پژوهش، واجد شرايط تشخیص دادند. دو نفر از آنها از همكاری انصراف دادند و از بین چهار نفر مذکور، به دلايل مختلف امكان دسترسی به دو نفر از آنها فراهم نشد و در نتیجه، فرم درخواست از خبرگان برای شرکت در پانل برای دو نفر ارسال شد. آنها درمجموع، سه نفر را پیشنهاد کردند که به يک نفر از آنها امكان دسترسی وجود نداشت و درنتیجه، فرم درخواست از خبرگان برای شرکت در پانل، برای دو نفر جديد ارسال شد .درنهايت، در اين پژوهش، پانل خبرگان با هفت عضو تشكیل شد.

تعیین معیارهای رقابت در صنعت مهندسان مشاور
از آنجاکه پژوهشهای علمی و مستنداتی مبنی بر بهکارگیری رويكرد راهبرد اقیانوس آبی در زمینه های پروژه های عمرانی و زيرساختی، در دسترس نیست و فعالیت های مهندسان مشاور فعال در اين حوزه های کاری نیز در اين مقوله قرار می گیرند، برای تدوين تابلوی راهبرد تلاش کرديم. بهعقیدۀ ابداعکنندگان اين راهبرد )اقیانوس آبی(، نخستین گام در ايجاد راهبرد اقیانوس آبی، رسم تابلوی راهبرد سازمان خواهد بود. اين دياگرام به عنوان الگو بر شناختی و چارچوبی برای ايجاد راهبرد اقیانوس آبی عمل می کند. راهبرد کانواس به سازمان کمک می کند تا شرايط فعلی خود، فاکتورهايی که صنعت، درحال حاضر در آنها رقابت می کند و آنچه مخاطبان صنعت از عرضه های رقابتی موجود دريافت می کنند را بشناسد )کیم و مابورنیا، 2008(. با توجه به مصاحبه های انجامشده با کارشناسان فعال در حوزۀ داخل و خارج از کشور، به اين جمعبندی رسیديم که مقولة رقابت در بازارهای خارج ازايران در موضوع فعالیت های مهندسان مشاور، در موارد بسیاری، رقابت در نحوۀ انجام کار و کیفیتارائة خدمات است و ساير عوامل با توجه به ماهیت کار و فرهنگ مهندسی حاکم بر آن بازارها، چندان مؤثر نیستند. در شكل زير، معیارهای رقابت و نتايج جمعبندیشدۀ تحلیل ها ارائه شده است. جزئیات مربوط به هر سؤال و تعداد آرای دادهشده به هريک از معیارها، در جدول 4 مشخص شده است. شايان توضیح است که با توجه به هدف پژوهش حاضر )طراحی راهبرد اقیانوس آبی(- که در آن، محوريت اقدامها بايد مبتنی بر نوآوری و خلق ارزش و همچنین مديريت هزينه )کاهش هزينه( باشد- عواملی بهعنوان معیار رقابت در صنعت محسوب شدهاند که بهصورت همزمان هردو ويژگی را داشته باشند. با توجه به ماهیت شرکت های همكار، نحوۀ دسترسی به اطلاعات و نیز با توجه به محدوديت های موجود، از ذکر نام سازمان ها خودداری شده است.

جدول 4. دیدگاه ها و آرای خبرگان برای تعیین معیارهای رقابت و ترسیم تابلوی راهبرد
56388-18694

نوآور
ی

ارزش

مد
ی
ر
ی
ت

هز
ی
نه

نوآور
ی

و

مد
ی
ر
ی
ت

هز
ی
نه

نوآور

ی

ارزش



قیمت: تومان


پاسخ دهید